ประวัติความเป็นมา

รายละเอียดเกี่ยวกับศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกสำนักการแพทย์

ชื่อ (ภาษาไทย): ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกสำนักการแพทย์ (ศพค.สนพ.)

(ภาษาอังกฤษ): Medical Education Center, Medical Service Department.

สถานที่ปฏิบัติงาน: ปัจจุบันตั้งอยู่ ณ กลุ่มงานแพทยศาสตรศึกษา ชั้น 4 อาคาร 3 สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร เลขที่ 83 ซอยบางขุนนนท์ 6 ถ. บางขุนนนท์ แขวงบางขุนนนท์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700

โทรศัพท์: 06-5530-1422

E-mail: msdmec1@gmail.com

โรงพยาบาล

ความเป็นมา

สำนักการแพทย์ เป็นหน่วยงานหนึ่งในสังกัดกรุงเทพมหานคร มีอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบเกี่ยวกับการดำเนินการให้บริการตรวจรักษาพยาบาล การส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค บริหารจัดการระบบบริการแพทย์ฉุกเฉิน การจัดการศึกษา ฝึกอบรมและพัฒนาทางวิชาการทางการแพทย์และการพยาบาล โดยภารกิจด้านการศึกษา สำนักการแพทย์โดยกองวิชาการ (ชื่อในขณะนั้น)

ในปัจจุบัน เปลี่ยนชื่อเป็น สำนักงานพัฒนาระบบบริการทางการแพทย์ เป็นหน่วยงานกลางในการบริหารจัดการและสนับสนุนการดำเนินงานแพทยศาสตรศึกษา ทั้งการศึกษาก่อนปริญญา การศึกษาต่อเนื่อง และการศึกษาหลังปริญญา

การสนับสนุนความร่วมมือในการร่วมผลิตบัณฑิตแพทย์ในระดับก่อนปริญญา

กรุงเทพมหานคร ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือในการผลิตแพทย์ร่วมกับสถาบันทางการศึกษา เริ่มปี 2555 เป็นปีแรก ดังนี้

  1. วันที่ 13 มิถุนายน 2555 มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ลงนามบันทึกฯ กับโรงพยาบาลกลาง และโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ เป็นโรงพยาบาลหลัก (Teaching Hospital) รับผิดชอบจัดการเรียนการสอนในชั้นคลินิก (ชั้นปีที่ 4-6)
    นับเป็นจุดเริ่มต้นในการจัดตั้ง “ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกสำนักการแพทย์” “ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก สาขาโรงพยาบาลกลาง” “ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก สาขาโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การจัดการศึกษาระหว่างโรงพยาบาลในสังกัดสำนักการแพทย์กับสถาบันร่วมผลิตดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย และบรรลุวัตถุประสงค์ (ตามคำสั่งกรุงเทพมหานคร ที่ 27/2557 ลงวันที่ 3 มกราคม 2557)
  2. วันที่ 16 กันยายน 2559 ลงนามข้อตกลงความร่วมมือผลิตแพทย์กับอีก 2 สถาบัน ได้แก่
    • สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ลงนามบันทึกฯกับโรงพยาบาลสิรินธรเป็นโรงพยาบาลหลัก (Teaching Hospital) และโรงพยาบาลลาดกระบังกรุงเทพมหานครเป็นโรงพยาบาลสมทบ รับผิดชอบจัดการเรียนการสอนในชั้นคลินิก (ชั้นปีที่ 4-6)
    • มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ลงนามบันทึกฯ กับโรงพยาบาลตากสินเป็นโรงพยาบาลหลัก (Teaching Hospital) รับผิดชอบจัดการเรียนการสอนในชั้นคลินิก (ชั้นปีที่ 4-6)
  3. วันที่ 24 ตุลาคม 2561 วิทยาลัยวิทยาศาสตร์การแพทย์เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ลงนามบันทึกฯ กับโรงพยาบาลในสังกัดสำนักการแพทย์ที่รับผิดชอบดำเนินการตามความร่วมมือ ได้แก่ โรงพยาบาลเวชการุณย์รัศมิ์ โรงพยาบาลคลองสามวา และโรงพยาบาลผู้สูงอายุบางขุนเทียน เป็นโรงพยาบาลร่วมสอนเพื่อผลิตนักศึกษาแพทย์ (Teaching Hospital) และเป็นแหล่งฝึกอบรมของแพทย์เพิ่มพูนทักษะและแพทย์ใช้ทุน
  4. วันที่ 15 มีนาคม 2562 มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี ลงนามบันทึกฯ กับโรงพยาบาลราชพิพัฒน์ เป็นโรงพยาบาลหลัก (Teaching Hospital) และโรงพยาบาลหลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินฺธโร อุทิศ เป็นโรงพยาบาลสมทบ รับผิดชอบจัดการเรียนการสอนในชั้นคลินิก (ชั้นปีที่ 4-6)
  5. วันที่ 21 พฤษภาคม 2567 (เป็นการทำข้อตกลงความร่วมมือครั้งที่ 2) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ลงนามบันทึกฯ กับโรงพยาบาลผู้สูงอายุบางขุนเทียน เป็นโรงพยาบาลหลัก (Teaching Hospital) รับผิดชอบจัดการเรียนการสอนหลักสูตรมีเดียทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์ (โดยมีการทำข้อตกลงความร่วมมือฉบับแรก ลงนามเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2558 ซึ่งมีกำหนดระยะเวลา 5 ปี นับจากวันลงนาม)

ปัจจุบันปี 2568 การศึกษาก่อนปริญญา (Undergraduate Medical Education) แบ่งเป็น

1.1 การจัดการเรียนการสอนแพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก (ชั้นปีที่ 4 - 6) มี 4 คู่สัญญา ได้แก่

  1. โรงพยาบาลกลางและเจริญกรุงประชารักษ์ ร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ปีการศึกษา 2568 มีนักศึกษาจำนวน 10 รุ่น รวมทั้งสิ้น 768 คน (เริ่มรุ่นแรก ปีการศึกษา 2559)
  2. โรงพยาบาลสิรินธรและโรงพยาบาลลาดกระบังกรุงเทพมหานคร ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ปัจจุบันปีการศึกษา 2568 มีนักศึกษาจำนวน 4 รุ่น รวมทั้งสิ้น 187 คน (เริ่มรุ่นแรก ปีการศึกษา 2565)
  3. โรงพยาบาลตากสิน ร่วมกับมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ปัจจุบันปีการศึกษา 2568 มีนักศึกษาจำนวน 3 รุ่น รวมทั้งสิ้น 60 คน (เริ่มรุ่นแรก ปีการศึกษา 2566)
  4. โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ ร่วมกับมหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี ปัจจุบัน ปีการศึกษา 2568 มีนักศึกษาจำนวน 2 รุ่น รวมทั้งสิ้น 31 คน (เริ่มรุ่นแรก ปีการศึกษา 2567)

1.2 การจัดการเรียนการสอนแพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกบางรายวิชา ได้แก่

โรงพยาบาลผู้สูงอายุบางขุนเทียน เวชการุณย์รัศมิ์ และคลองสามวา ร่วมกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือผลิตแพทย์ ตั้งแต่ปี 2561 เตรียมความพร้อมสอนในรายวิชาเวชศาสตร์ผู้สูงอายุให้แก่นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 4 ในปีการศึกษา 2567 ปัจจุบัน ปี 2568 ยังไม่มีการส่งนักศึกษามา

1.3 การจัดการเรียนการสอนสาขาวิชาอื่น ๆ ได้แก่

โรงพยาบาลผู้สูงอายุบางขุนเทียน ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ในหลักสูตรมีเดียทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์ ซึ่งลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือเป็นครั้งที่ 2 ในเดือนมีนาคม 2567 โดยปรับปรุงรายละเอียดที่ชัดเจนมากขึ้น ทั้งนี้ปัจจุบัน ปี 2568 ยังไม่มีการส่งนักศึกษามา

การศึกษาหลังปริญญา (Postgraduate Medical Education)

นอกจากความร่วมมือในการผลิตแพทย์แล้ว ในส่วนของการศึกษาหลังปริญญา แพทยสภาได้อนุมัติให้โรงพยาบาลในสังกัดสำนักการแพทย์เปิดเป็นสถาบันฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน จำนวน 5 สาขา ดังนี้ (ปีการฝึกอบรม 2558)

  • โรงพยาบาลกลาง โรงพยาบาลตากสิน และโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ เป็นสถาบันหลักในการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขาศัลยศาสตร์ จำนวนปีละ ระดับละ 4 ตำแหน่ง
  • โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ เป็นสถาบันหลักในการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา จำนวนปีละ ระดับละ 3 ตำแหน่ง
  • โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ เป็นสถาบันหลักในการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขากุมารเวชศาสตร์ จำนวนปีละ ระดับละ 3 ตำแหน่ง
  • ปีการฝึกอบรม 2561: โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ เป็นสถาบันร่วมฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน และแพทย์ใช้ทุนสาขาเวชศาสตร์ครอบครัว ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช จำนวนปีละ ระดับ 14 ตำแหน่ง (แพทย์ประจำบ้าน 8 ตำแหน่ง แพทย์ใช้ทุน 6 ตำแหน่ง)
  • โรงพยาบาลตากสิน เป็นสถาบันสมทบในการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช จำนวนปีละ ระดับละ 3 ตำแหน่ง
  • โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ เป็นสถาบันฝึกอบรมเพื่อประกาศนียบัตรในการประกอบวิชาชีพเวชกรรมด้านการผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช จำนวนปีละ ระดับละ 3 ตำแหน่ง

ปีการฝึกอบรม 2568 (ปัจจุบัน) เปลี่ยนแปลงเป็น

  1. การฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน จำนวน 6 สาขา ได้แก่ ศัลยศาสตร์, สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา, กุมารเวชศาสตร์, เวชศาสตร์ฉุกเฉิน, อายุรศาสตร์, และเวชศาสตร์ครอบครัว ใน 4 โรงพยาบาล ได้แก่ โรงพยาบาลกลาง, เจริญกรุงฯ, ตากสิน และราชพิพัฒน์
  2. การฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านต่อยอด จำนวน 3 สาขา ได้แก่ อนุสาขาผ่าตัดส่องกล้องศัลยศาสตร์ทั่วไปและผ่าตัดรักษาโรคอ้วน, ด้านการผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช และ ศัลยศาสตร์การส่องกล้องและกล้องส่องผ่าตัดศัลยศาสตร์ทั่วไป ใน 3 โรงพยาบาล ได้แก่ โรงพยาบาลกลาง, เจริญกรุงฯ และ ตากสิน

แผนพัฒนางานแพทยศาสตรศึกษา สำนักการแพทย์

ในระดับการศึกษาก่อนปริญญา คือ

  • ขยายความร่วมมือผลิตสหวิชาชีพ อาทิ เช่น ปัจจุบัน โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ กำลังอยู่ในขั้นตอนร่างบันทึกข้อตกลงความร่วมมือในการพัฒนาหลักสูตรในระดับปริญญาตรีของสหวิชาชีพ ของมหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี เพื่อผลิตสหวิชาชีพ เช่น หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ เภสัชศาสตร์ กายภาพบำบัด และเทคนิคการแพทย์ สนับสนุนการวิจัยทางการแพทย์ รวมถึงการฝึกภาคปฏิบัติ
  • พัฒนาระบบประชาสัมพันธ์ ระบบคลังข้อมูลโดยสนับสนุน Dashboard data จาก ชุดข้อมูลที่เป็น Real time และพัฒนาระบบการนำเสนอสารสนเทศให้ทันสมัย พร้อมใช้สำหรับงานแพทยศาสตรศึกษาและเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับนักเรียนที่สนใจให้ได้รู้จักคณะแพทยศาสตร์และสหสาขาที่สำนักการแพทย์ร่วมผลิต
  • พัฒนาแนวทางมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงานแพทยศาสตรศึกษาที่ชัดเจนขึ้น สำหรับการประสานงานและส่งต่อข้อมูลที่เป็นระบบ เพื่อเพิ่มความสะดวก รวดเร็ว และเกิดประโยชน์คุ้มค่า
  • ขยายช่องทางพัฒนาอาจารย์ให้เรียนรู้ด้วยตนเองทางออนไลน์ ได้แก่ SHEE Media, E-learning กรมการแพทย์ และออฟไลน์ การศึกษาดูงานเพื่อการพัฒนา ฯลฯ
  • จัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและควบคุม กำกับ ดูแล เมื่อเกิดอุบัติการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนการสอนแพทยศาสตรศึกษา เพิ่มการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และจัดทำแนวทาง/มาตรการ

ในระดับการศึกษาหลังปริญญา คือ

การเพิ่มจำนวนแพทย์และสาขาการสมัครเข้าฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านและแพทย์ประจำบ้านต่อยอด โดยดำเนินการทั้ง 3 ระดับ ดังนี้

  • ระดับนโยบาย: โดยกำลังเสนอให้กำหนดนโยบายสนับสนุนความก้าวหน้าในสายงานสำหรับแพทย์ที่ประสงค์จะศึกษาต่อในระบบแพทย์ประจำบ้านและแพทย์ประจำบ้านต่อยอดในโรงพยาบาลสังกัดสำนักการแพทย์ โดยให้เลื่อนเงินเดือนเพื่อสร้างแรงจูงใจในการเข้ารับการอบรม และในกรณีที่แพทย์ไม่สามารถเลื่อนเงินเดือนได้ตามหลักเกณฑ์ปกติ (ข้อ 8 ตามกฎ ก.พ. ว่าด้วยการเลื่อนเงินเดือน พ.ศ. 2552) สามารถพิจารณาใช้สิทธิตาม ข้อ 18 วรรคสอง ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้บังคับบัญชามีอำนาจเสนอการเลื่อนเงินเดือนในกรณีที่มีเหตุผลพิเศษ โดยสามารถนำเสนอเรื่องต่อคณะกรรมการ อ.ก.ก. สามัญข้าราชการสามัญ เพื่อพิจารณาเป็นรายกรณี และหากได้รับความเห็นชอบจาก ก.ก. จึงสามารถดำเนินการเลื่อนเงินเดือนให้ได้
  • ระดับสถาบันฝึกอบรม: โดยมอบหมายให้อาจารย์แพทย์จัดทำ “แนวทางพัฒนาและสร้างแรงจูงใจ” เช่น กิจกรรม Open House, การนำเสนอผลงานวิชาการของรุ่นพี่ และการให้ทุนวิจัยในระหว่างการฝึกอบรม การเสริมสร้างบทบาท “ที่ปรึกษาอาชีพ” (Career mentor) ให้กับแพทย์ในแต่ละโรงพยาบาล เพื่อให้คำแนะนำด้านเส้นทางการเรียนต่อ รวมถึงประสบการณ์ตรงของผู้เคยฝึกอบรมในระบบ และพัฒนาความสามารถของอาจารย์แพทย์และจำนวนอาจารย์ในแต่ละสาขาของแต่ละโรงพยาบาล เพื่อขยายความสามารถและจำนวนในสาขาการฝึกอบรมของแพทย์ประจำบ้าน
  • ระดับบุคคลและชุมชนวิชาชีพ: โดยสนับสนุนให้แพทย์ประจำบ้านรุ่นพี่หรือแพทย์ผู้สำเร็จจากโรงพยาบาลในสังกัดฯ กลับมาแบ่งปันประสบการณ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและความเชื่อมั่นในระบบฝึกอบรมของตนเองรวมทั้งส่งเสริมให้มีการพัฒนา “เครือข่ายศิษย์เก่า” ของแพทย์ที่ผ่านการฝึกอบรม เพื่อเสริมสร้างภาพลักษณ์ความภาคภูมิใจ และการเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนวิชาชีพในสังกัดสำนักการแพทย์